Dit Was De Week In AI #38

Achttien dagen was het krachtigste AI-model ter wereld onbereikbaar. Deze week kwam het terug.

Maar dat is niet het enige nieuws. Anthropic schoof er meteen een tweede model bij dat bijna net zo goed presteert voor de helft van de prijs. Google maakte AI-beelden vier seconden snel en spotgoedkoop. En Meta? Die leest inmiddels je gedachten. Letterlijk, zonder operatie.

Vier verhalen die op het eerste gezicht los van elkaar staan, maar samen één ding laten zien: het tempo gaat niet omlaag. Integendeel.

In deze nieuwsbrief zetten we alles op een rij: de terugkeer van Fable 5 en de voorwaarden die eraan hangen, waarom Sonnet 5 misschien wel het interessantste model van dit moment is, wat Google’s nieuwe mediamodellen betekenen voor makers en hoe Meta hersensignalen omzet in tekst.

Dit was de week in AI #38.

TLDR;

• Anthropic komt met twee klappers: Fable terug, Sonnet 5 nieuw

• Google maakt AI-beelden in 4 seconden, spotgoedkoop

• Meta decodeert gedachten naar tekst zonder operatie

Het beste AI-model ter wereld is weer terug

Fable 5 van Anthropic werd begin juni gelanceerd en was volgens vrijwel elke test met afstand het krachtigste model ter wereld. Het stond maar drie dagen online voordat de Amerikaanse overheid ingreep met exportbeperkingen. Afgelopen dinsdag, na 18 dagen, werden die weer opgeheven.

Fable 5 keert is nu officieel terug in Claude. Met een Pro-, Max- of Team-abonnement is het model tot en met 7 juli inbegrepen voor de helft van je wekelijkse limiet. Daarna betaal je per gebruik via credits.

Er zit wel een addertje onder het gras. Fable komt terug met een strenger veiligheidsfilter dat het cybersecurity-probleem in meer dan 99% van de gevallen blokkeert. Soms raakt het filter ook onschuldige programmeervragen, al zou het overgrote deel van het codeerwerk er niks van merken.

De Amerikaanse overheid krijgt voortaan vooraf toegang tot toekomstige Anthropic-modellen, nog vóór de publieke release.

Testers spraken over een model in een andere categorie. Dan Shipper van Every noemde het het beste programmeermodel ter wereld. Betaaldienst Stripe klaarde er in één dag een klus mee waar een team anders twee maanden over zou doen.

Google maakt AI-media sneller en goedkoper

Google wil dat je niet meer hoeft te wachten op je AI-plaatjes. Vier seconden. Dat is de nieuwe wachttijd voor beeldgeneratie.

Het bedrijf lanceerde Nano Banana 2 Lite, een goedkopere en snellere versie van zijn Gemini-beeldmodel. Daarnaast kwam Gemini Omni Flash uit: een model voor videogeneratie en conversationeel bewerken. De prijzen zijn opvallend laag. Nano Banana 2 Lite kost $0,034 per duizend afbeeldingen, Omni Flash $0,10 per seconde video.

Even voor de duidelijkheid: dit is niet gericht op perfecte output in één keer. Google mikt op developers die snel willen itereren binnen echte producten. Snelheid boven perfectie, dus.

Het interessante zit in de breedte. Google duwt beide modellen naar AI Studio, de Gemini API, enterprise-tools én consumentenproducten zoals Search, Photos, Flow en Ads. Overal dezelfde modellen, overal dezelfde snelheid.

Beeldgeneratie kan nu direct doorstromen naar korte videoworkflows. Tot drie opeenvolgende bewerkingen blijven bewaard in de sessiecontext. Dat maakt lichtgewicht creatieve apps een stuk makkelijker te bouwen. Denk aan teams in commerce, design en social content die op een laptop door hun concepten heen werken.

Snel en goedkoop klinkt mooi. Maar in de praktijk moet het wel bruikbaar blijven.

Anthropic lanceert Sonnet 5: bijna Opus-kwaliteit voor een fractie van de prijs

Terwijl iedereen nog napraat over de terugkeer van Fable 5, schuift Anthropic er stilletjes nog een model bij: Claude Sonnet 5.

En dat is interessanter dan het klinkt. Want Sonnet is de middenklasse van Anthropic, het model dat de meeste mensen dagelijks gebruiken. Voor developers begon het agent-tijdperk ooit met Sonnet-modellen. De laatste tijd zaten de grote sprongen juist bij de duurdere Opus-klasse.

Sonnet 5 verkleint dat gat flink. De prestaties komen dicht bij Opus 4.8, maar dan tegen lagere kosten. Het model plant zelfstandig, gebruikt tools zoals browsers en terminals en maakt taken af waar eerdere Sonnet-versies halverwege strandden. Testers melden zelfs dat het zijn eigen werk controleert zonder dat je erom vraagt.

Opvallend, zeker na het Fable-drama: Anthropic pakt hier meteen door op veiligheid. Sonnet 5 hallucineert minder, is beter bestand tegen prompt injection en scoort lager op ongewenst gedrag dan zijn voorganger. Op gevaarlijke cybersecurity-taken presteert het model bewust een stuk zwakker dan Opus en Fable. Toch staan de cyber-safeguards standaard aan. Anthropic neemt duidelijk geen risico meer.

Meta leest je gedachten. Zonder operatie.

Het klinkt als science fiction, maar het is een onderzoekspaper: Meta kan hersenactiviteit omzetten in tekst. Zonder implantaat, zonder chirurg, zonder gat in je schedel.

Het project heet Brain2Qwerty v2 en het is de opvolger van de eerste versie die Meta vorig jaar liet zien. Het idee: proefpersonen dragen een MEG-scanner (een soort geavanceerde helm die magnetische hersensignalen meet) terwijl ze typen. Een AI-model leert vervolgens de hersensignalen direct te vertalen naar de zinnen die ze typen.

De cijfers zijn indrukwekkend. Meta trainde het systeem op zo’n 22.000 zinnen van negen vrijwilligers, elk tien uur lang gemeten. Het resultaat: een woordnauwkeurigheid van 61%. Ter vergelijking: eerdere niet-invasieve methodes bleven steken op 8%. Bij de beste deelnemer haalde het systeem zelfs 78%, waarbij meer dan de helft van alle zinnen met maximaal één woordfout werd gedecodeerd.

Even voor de duidelijkheid: dit soort nauwkeurigheid was tot nu toe alleen haalbaar met hersenimplantaten. Dus met een operatie.

Miljoenen mensen wereldwijd kunnen niet communiceren door hersenletsel. Implantaten kunnen helpen, maar hersenchirurgie is lastig op te schalen. Een helm opzetten is dat wel.

En het kan nog beter worden. Meta ontdekte dat de nauwkeurigheid voorspelbaar toeneemt met meer data. Het gat met chirurgische methodes zou dus te dichten zijn door simpelweg meer te meten.

Opvallend: Meta geeft alles vrij. De trainingscode van beide versies is openbaar, en onderzoekspartner BCBL deelt de dataset. Daarnaast stopt Meta $5 miljoen in een fonds voor open hersendatasets.

Nou is een MEG-scanner nog altijd een apparaat van formaat, dus verwacht niet morgen een gedachtenlezende hoofdband bij de Mediamarkt. Maar de richting is duidelijk: communicatie herstellen zonder het mes erin. En dat is winst.

Mijn mening

Eerlijk gezegd: de terugkeer van Fable 5 voelt als goed nieuws met een bijsmaak. Fijn dat het model er weer is, want het is een onwijs goed model. Maar de prijs is niet mals. Strengere filters, betalen via credits en een Amerikaanse overheid die voortaan als eerste meekijkt bij nieuwe modellen. Dat laatste vind ik het meest opvallende. De verhouding tussen AI-labs en Washington wordt steeds inniger en de vraag is of gebruikers daar beter van worden.

Sonnet 5 is voor de meeste lezers eigenlijk het belangrijkere nieuws. Fable is indrukwekkend, maar de meeste mensen werken dagelijks met de middenklasse. En die middenklasse komt nu dicht bij topprestaties voor minder dan de helft van de prijs. Mijn advies: probeer het gewoon. Het zit waarschijnlijk al in je abonnement.

Google’s snelle mediamodellen passen in een patroon dat ik al langer zie: niet het beste model wint, maar het snelste en goedkoopste dat goed genoeg is. Voor teams die dagelijks visuals maken is vier seconden per beeld een wezenlijk verschil. Perfectie is leuk voor demo’s, iteratiesnelheid wint in de praktijk.

En Meta? Dat is het verhaal dat het langst blijft hangen. Gedachten omzetten in tekst zonder operatie klonk twee jaar geleden nog als pure fantasie. Nu zitten we op 61% nauwkeurigheid en stijgt die lijn voorspelbaar met meer data. Voor mensen die door hersenletsel niet kunnen communiceren is dit potentieel levensveranderend. Tegelijk moeten we het nuchter houden: dit is onderzoek, geen product. Maar de richting is helder.

Tot de volgende,
Olaf Lemmens
Founder NinA AI Agency

P.S. Wil je sparren over hoe AI in jouw organisatie tot zijn recht kan komen? Of hoe dit soort tools jou tijd kunnen besparen in je werk? Plan een kennismaking via deze link.